66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego przynosi wiele nowości. Po sekcjach Masters in Shorts i Osobowości przyszedł czas na prezentację kolejnych pozakonkursowych pasm. W Zbliżeniach i Zjawiskach znalazły się dokumenty, które kierują kamerę ku najbardziej palącym tematom współczesności – społecznym napięciom, kryzysom klimatycznym, przemocy wobec natury, granicom władzy oraz doświadczeniom silnych bohaterek z różnych zakątków świata. To filmy odważne, poruszające i formalnie wyraziste, nagradzane i szeroko komentowane, a zarazem głęboko ludzkie – takie, które potrafią zaskoczyć perspektywą, wzruszyć, sprowokować do myślenia i zostać z publicznością jeszcze długo po seansie.
Zbliżenia
Intymne życie Palestyńczyków, zmiany klimatyczne, kryzys uchodźczy i społeczne historie opowiadane z nieoczywistych perspektyw – sekcja Zbliżenia przygląda się współczesnym zjawiskom politycznym, ekologicznym i społecznym poprzez losy jednostek uwikłanych w znacznie szersze procesy. Od irackiej stolicy, przez imigrancki szlak do Europy, aż po Luizjanę, Zachodni Brzeg Jordanu i kanadyjskie Churchill – filmy prowadzą nas przez świat napięć, paradoksów i trudnych wyborów.
Dlaczego w dzisiejszym Iraku znikają młode kobiety? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć Zahraa Ghandour we „Flanie”, gdzie poszukiwanie przyjaciółki z dzieciństwa zamienia się w hipnotyczną wędrówkę po Bagdadzie i opowieść o przemilczanym zjawisku społecznym. Reżyserka pokazuje kraj wyniszczony wojną, rodziny obciążone sekretami i bohaterki próbujące przełamać fatalizm. Ocalanie własnej historii staje się także stawką w „Lisie i różowym księżycu” Mehrdada Oskouei i Sorayi Akhalaghi. Zrealizowany całkowicie zdalnie film, złożony z nagrań smartfonowych nastoletniej Sorayi i z jej zachwycających prac artystycznych, opowiada o ucieczce z Afganistanu przez Iran do Europy, zderzając doświadczenie emigracji, przemocy domowej i wymuszonego małżeństwa ze światem fantazji, który pomaga przetrwać.
Inny wymiar oporu pokazuje wstrząsające „W imię życia” Ahmeta Sevena, przenosząc nas na Zachodni Brzeg Jordanu i do świata palestyńskich kobiet próbujących obejść system, by spełnić marzenie o macierzyństwie. Hind, której mąż odsiaduje dożywocie w izraelskim więzieniu, decyduje się na tajną procedurę przemycenia spermy zza krat i zapłodnienia in vitro. Czy jej się uda?
Osobiste doświadczenie, które obnaża zarazem poważny problem społeczny i ekologiczny, mocno wybrzmiewa w „Dzieciakach z Luizjany” Sandry Winther, gdzie poznajemy historię nastolatków z Isle de Jean Charles – uchodźców klimatycznych we własnym kraju, zmuszonych opuścić dom wskutek zmian klimatu wywołanych działalnością koncernów paliwowych. Kryzys klimatyczny powraca też w „Kłopotliwym niedźwiedziu” Jacka Weismana i Gabrieli Osioi Vanden, gdzie niedźwiedź polarny – symbol kanadyjskiego Churchill i atrakcja turystyczna, przedmiot troski ekologów i część tradycji inuickich łowców – staje się figurą licznych konfliktów. Zmiany klimatu zmuszają bowiem dzikie zwierzęta do życia coraz bliżej ludzi i film pozostawia nas z przewrotnym pytaniem: czy prawdziwym problemem rzeczywiście jest tutaj niedźwiedź?
Zjawiska
Sekcja Zjawiska ukazuje współczesny dokument jako przestrzeń formalnej odwagi, osobistego ryzyka i uważnej obserwacji świata w przemianie. Znajdziemy tu kinofilski esej o przemocy, płci i władzy, poetycką wyprawę na Islandię, intymne spotkanie z doświadczeniem psychozy oraz rodzinną tragikomedię, w której domowy konflikt osiąga niemal operową skalę.
W „Bez litości” Isa Willinger sprawdza prowokacyjną tezę ukraińskiej reżyserki Kiry Muratowej: czy kobiety tworzą ostrzejsze filmy niż mężczyźni? Przyglądając się twórczości m.in. Céline Sciammy, Alice Diop i Virginie Despentes, tworzy błyskotliwy, zadziorny esej o przemocy, traumie, upokorzeniu, relacjach władzy i granicach kobiecego spojrzenia. Kwestia patrzenia powraca w filmie przenoszącym nas w świat,który dosłownie znika na naszych oczach. „Pieta” Pepe Andreu i Rafy Molésa Vilara prowadzi na południe Islandii, do starego domu u stóp największego lodowca Europy, gdzie archiwalia, naukowa pasja i niezwykłe zdjęcia filmowe pękającego lodu układają się w poetycką lamentację nad pejzażem i czasem, którego nie da się zatrzymać.
O innym rodzaju rozpadu – tym razem wewnętrznym – opowiada „Pustynia Realnego” Luuka Bouwmana, w której osoby doświadczające zaburzeń psychotycznych wpuszczają widza do świata omamów, urojeń i kruchych prób powrotu do rzeczywistości. Film poszukuje języka wizualnego dla stanów granicznych, pytając, czy to, co nazywamy realnością, nie bywa kolejną bezpieczną fikcją. Po tych pytaniach o granice filmowego spojrzenia, o naturę i podróże w głąb siebie „Życzę jej śmierci” Gianluki Matarrese zabiera nas w zupełnie inne rejony – do kalabryjskiej wioski, gdzie od lat trwa rodzinna wojna dwóch temperamentnych kobiet. Reżyser rekonstruuje własną historię rodzinną jako hybrydową tragikomedię dokumentalną, w której prawdziwe osoby, autentyczna sceneria i zainscenizowane konflikty tworzą opowieść równie dramatyczną, co absurdalnie zabawną.
Tytuły, które znalazły się w sekcji Zbliżenia:
- Dzieciaki z Luizjany / Lowland Kids, reż./dir. Sandra Winther, 94’, USA, 2025
- Flana, reż./dir. Zahraa Ghandour, 87’, Irak, Francja, Katar, 2025
- Kłopotliwy niedźwiedź / Nuisance Bear, reż./dir. Jack Weisman, Gabriela Osioi Vanden, 90’, USA, Wielka Brytania, Kanada, 2025
- Lis i różowy księżyc / A Fox Under a Pink Moon, reż./dir. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhalaghi, 77’, Iran, Dania, 2025
- W imię życia / For Life, reż./dir. Ahmet Seven, 88’, Turcja, Palestyna, 2026
Tytuły, które znalazły się w sekcji Zjawiska:
- Bez litości / No Mercy, reż./dir. Isa Willinger, 105’, Niemcy, Austria, 2025
- Pieta / La Pietà, reż./dir. Pepe Andreu, Rafa Molés Vilar, 82’, Hiszpania, Islandia, Litwa, 2025
- Pustynia Realnego / The Desert of the Real, reż./dir. Luuk Bouwman, 108’, Królestwo Niderlandów, 2025
- Życzę jej śmierci / I Want Her Dead, reż./dir. Gianluca Matarrese, 83’, Włochy, Szwajcaria, 2025
Insiderskie karnety na 66. Krakowski Festiwal Filmowy już w sprzedaży!
Krakowski Festiwal Filmowy jest na ekskluzywnej liście wydarzeń filmowych kwalifikujących do Oscara® w kategoriach krótkometrażowych (fabuła, animacja, dokument) oraz pełnometrażowego filmu dokumentalnego, do Europejskiej Nagrody Filmowej w tych samych kategoriach, a także kwalifikuje do nagród BAFTA.
Krakowski Festiwal Filmowy organizowany jest przy wsparciu finansowym Miasta Kraków, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Programu Kreatywna Europa MEDIA oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Współorganizatorem jest Stowarzyszenie Filmowców Polskich.
66. Krakowski Festiwal Filmowy odbędzie się w kinach od 31 maja do 7 czerwca 2026 roku oraz od 5 czerwca do 19 czerwca online na KFF VOD.