Pierwsze tytuły z tegorocznego Międzynarodowego Konkursu Dokumentalnego na Krakowskim Festiwalu Filmowym układają się w opowieść o momentach przejścia – tych najbardziej intymnych, zapisanych w ciele i pragnieniu, ale też społecznych i historycznych. W prezentowanych filmach nie zabraknie sensualnych ujęć i odważnych wyznań, a zarazem świadectw życia naznaczonego przez destrukcyjną naturę czy wojenną przemoc.
Pod zimnym niebem Finlandii, w archaicznej ukraińskiej wspólnocie dotkniętej przez żywioły i wojny oraz w brazylijskim sertão twórcy i twórczynie śledzą proces, w którym niewinność przestaje być oczywista. Choć każdy z filmów wyrasta z innej geografii i innej wrażliwości, wszystkie spotykają się w tym samym miejscu – w momencie przesilenia, gdy spokój okazuje się pozorny, a na pierwszy plan wychodzą pragnienia, wspomnienia czy potrzeba przetrwania.
Wyznania płonącego ciała
„Arktyczny krąg pożądania” Markku Heikkinena prowadzi publiczność ku intymnej przemianie, która dokonuje się z dala od wielkich miast, na tle surowego krajobrazu Północy, w rytmie codziennej pracy na farmie. Bohaterami filmu jest para, która uczy się w swojej relacji nowych zasad, opartych na szczerości i otwartości. Pięćdziesięcioletni Petri konfrontuje się ze swą biseksualnością, zaś Anu – w odpowiedzi na tę zmianę – na nowo definiuje własne oczekiwania, granice i wyobrażenia o bliskości.
To opowieść o miłości, pożądaniu i tożsamości osadzona w chłodnym klimacie Finlandii, a zarazem ciepły portret ludzi, którzy muszą zdecydować, czy nadal ukrywać to, co dotąd pozostawało niewypowiedziane. Heikkinen oddaje głos obu stronom, a film wyróżnia się także formalnie – stawia na odważne, sensualne zdjęcia i śmiałe podejście do cielesności. W tle wyłania się świat nieheteronormatywnych mężczyzn, skrywany przed partnerkami i wspólnotą, a czasem nawet przed sobą. Właśnie w tej szczelinie między prywatnym a społecznym, między wstydem a wolnością, „Arktyczny krąg pożądania” stawia dojrzałe pytania o seksualną tożsamość.
Małe życie, wielkie katastrofy
„Cichy potop” w reżyserii Dmytra Sukholytky`ego-Sobchuka, twórcy znakomitego filmu „Pamfir”, przenosi widzów do zamkniętej i zatrzymanej w czasie ukraińskiej wspólnoty. Żyjąc bez cywilizacyjnych udogodnień, w idyllicznym miejscu nad Dniestrem, przez które niegdyś przebiegały linie frontu obu wojen światowych, mieszkańcy osady próbują wieść zwyczajne życie.
Jednak spokój i niewinność okazują się bardzo kruche. Ten świat raz po raz rozrywają dwie bezwzględne siły: powodzie i wojna, a Sukholytkyy-Sobchuk kreśli jego portret lirycznie i dyskretnie. Statyczna kamera rejestruje to, jak wspólnota po kolejnych zalaniach organizuje się, by podnieść codzienność z ruin. Katastrofy zmieniają rytm życia, a konflikt przeobraża kraj. W tych przemianach teraźniejszość splata się z pamięcią dawnych wojen, lecz mimo kolejnych nieszczęść poczucie przynależności do małej ojczyzny wciąż pozostaje takie samo.
Kres niewinności
„Bajeczna maszyna czasu” w reżyserii Elizy Capai rozgrywa się w suchym brazylijskim interiorze, w świecie, w którym mężczyźni wciąż pozostają dla kobiet „gigantami”, a dziewczynki dorastają pomiędzy trudną przeszłością swoich matek a marzeniami o lepszej przyszłości.
Film z czułością prowadzi bohaterki od dzieciństwa ku nastoletniości. Choć żyją w domach z klepiskiem i bez bieżącej wody, mówią o swoich „przywilejach”: mają co jeść, mogą się uczyć, bawić i marzyć. Nie znając innej rzeczywistości, wymyślają „maszynę czasu”, a w zabawie mierzą się z tematami, które szybko przestają być dziecięce – z nierównością płci, alkoholizmem czy kwestiami religijnymi.Gdy dziewczynki zaczynają rozumieć, że czasu nie da się zatrzymać, próbują zajrzeć w przyszłość i wyobrazić sobie siebie jako niezależne kobiety. Dokument łączy dziecięcą wyobraźnię z prawdą o systemowym ubóstwie i rolach społecznych wpajanych od najmłodszych lat. Pokazuje, jak szybko kończy się beztroska, a jej miejsce zajmuje bezwzględna rzeczywistość.
Wybrane tytuły z Międzynarodowego Konkursu Dokumentalnego:
- Arktyczny krąg pożądania / The Arctic Circle of Lust, reż. Markku Heikkinen, 97’ Finlandia, Niemcy, Szwecja, 2026
- Bajeczna maszyna czasu / The Fabulous Time Machine, reż. Eliza Capai, 71’, Brazylia, 2026
- Cichy potop / Silent Flood, reż. Dmytro Sukholytkyy-Sobchuk, 90’, Ukraina, Niemcy, 2025
Insiderskie karnety na 66. Krakowski Festiwal Filmowy już w sprzedaży!
Krakowski Festiwal Filmowy jest na ekskluzywnej liście wydarzeń filmowych kwalifikujących do Oscara® w kategoriach krótkometrażowych (fabuła, animacja, dokument) oraz pełnometrażowego filmu dokumentalnego, do Europejskiej Nagrody Filmowej w tych samych kategoriach, a także kwalifikuje do nagród BAFTA.
Krakowski Festiwal Filmowy organizowany jest przy wsparciu finansowym Miasta Kraków, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Programu Kreatywna Europa MEDIA oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Współorganizatorem jest Stowarzyszenie Filmowców Polskich.
66. Krakowski Festiwal Filmowy odbędzie się w kinach od 31 maja do 7 czerwca 2026 roku oraz od 5 czerwca do 19 czerwca online na KFF VOD.