Oto najbardziej poruszające filmy z całego świata, które nie odwracają wzroku od palących spraw współczesności, a zarazem śmiało przekraczają granice klasycznego dokumentu – odsłaniamy pełny program Międzynarodowego Konkursu Dokumentalnego. Podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego nie tylko porozmawiamy o przyszłości kina i spotkamy się z wybitnymi osobowościami, lecz także odwiedzimy najdalsze zakątki świata. O nagrody powalczą filmy formalnie odważne, emocjonalnie intensywne, otwarte wobec intymności i krytyczne wobec rzeczywistości.
Kino, które patrzy na siebie
Opowieści o kinie, o jego twórcach i społecznym oddziaływaniu pokazują, że współczesny film dokumentalny na nowo określa własną rolę – jako wehikuł pamięci, emancypacji i namysłu nad przyszłością obrazu. W „Czerwonych latarniach w światłach rampy” Bipuljit Basu udowadnia, że kinofilia może realnie zmieniać życie: dla pracownic seksualnych z Kalkuty i ich dzieci kamera staje się narzędziem odzyskiwania sprawczości, budowania wspólnoty i umożliwia nowe otwarcie. „Holofiction” Michala Kosakowskiego to brawurowy wideoesej zbudowany z fragmentów tysięcy filmów fabularnych o Zagładzie – opowieść o tym, jak kino przez dekady kształtowało zbiorową wyobraźnię i utrwalało określone sposoby patrzenia.
„Magic Hour” Marcina Borchardta, złożony z prywatnych archiwów i rodzinnych nagrań, przybliża postać Piotra Sobocińskiego, jednego z najwybitniejszych polskich operatorów filmowych. Opowiada o dziedziczeniu filmowej wrażliwości, rodzinnych relacjach i pasji większej niż życie. Ale czy w dobie zalewających nas obrazów generowanych przez AI możemy jeszcze ufać temu, co widzimy na ekranie? Z tym pytaniem pozostawi publiczność film otwarcia festiwalu, „Syntetyczna szczerość”. Marc Isaacs stworzył intrygujący dokument o sztucznej inteligencji, autentyczności i coraz mniej wyraźnej granicy między rzeczywistością a cyfrową kreacją.
Czekając na demokrację
Tak jak Marc Isaacs zastanawia się nad przyszłością kina, tak bohaterowie innych filmów z niepokojem myślą o losie własnych krajów. W „Igrając z diabłem” Piotra Małeckiego i Maćka Nabrdalika legendarny fotograf wojenny Christopher Morris dostrzega we współczesnej Ameryce oznaki przemocy, narastające podziały i erozję demokratycznych wartości. To portret człowieka obdarzonego wyjątkową zdolnością wyczuwania nadchodzącego kryzysu – kogoś, kto przez lata patrzył na świat przez pryzmat wojny i dziś odnajduje jej znajomy język we własnym kraju.
Z kolei „Zwycięskie pokolenie” Marco de Stefanisa śledzi drogę Shahena Harutyunyana, dojrzewającego do przejęcia trudnego dziedzictwa, jakim w jego rodzinie jest polityczny opór i odpowiedzialność za przyszłość Armenii. Reżyser kreśli obraz młodej generacji, w której wciąż tli się nadzieja na suwerenność i realną zmianę. Oba filmy splatają politykę z osobistym doświadczeniem, przypominając, że za wierność własnym wartościom nierzadko płaci się wysoką cenę.
Intymne opowieści
W Międzynarodowym Konkursie Dokumentalnym nie brakuje mikrohistorii, w których to, co prywatne, splata się z szerszym tłem społecznym – z uprzedzeniami, wykluczeniem i próbą przekroczenia narzuconych ról. „Gdyby gołębie zamieniły się w złoto” Pepy Lubojacki, tegorocznej laureatki nagrody dla najlepszego dokumentu na Berlinale, to radykalnie osobista, a zarazem formalnie intrygująca opowieść o rodzinnym łańcuchu uzależnienia, o bezsilności i rozpaczliwej próbie ocalenia tych, których się kocha.
Towarzysząc bratu zmagającemu się z chorobą alkoholową i kryzysem bezdomności, reżyserka tworzy pełną empatii historię o bólu, nadziei i próbie zrozumienia tego, co wymyka się prostym odpowiedziom. Do przysłuchiwania się intymnym rozmowom zaprasza także niezwykle sensualny „Arktyczny krąg pożądania” Markku Heikkinena – opowieść o dojrzałym małżeństwie, które w surowym krajobrazie Północy na nowo uczy się szczerości, redefiniuje granice bliskości i otwiera związek na inne relacje.
Na krańcach świata
Podczas gdy jedni marzą o wyrwaniu się w wielki świat, inni próbują schronić się jak najdalej od niego. Opowiadają o tym filmy, które prowadzą nas do odległych zakątków globu, odsłaniając społeczne napięcia i ekonomiczne nierówności. Melancholijny „Na zawsze Tristan” Tobiasa Nöllego i współreżysera Lorana Bonnardota zderza romantyczne wyobrażenie o życiu na krańcach świata z surową rzeczywistością odosobnionej wyspy. Z dala od nowoczesności pozostaje także świat „Cichego potopu” Dmytra Sukholytky’ego-Sobchuka, który przenosi nas do ukraińskiej wspólnoty nad Dniestrem, nieustannie wystawianej na działanie wojny i niszczycielskiego żywiołu.
W „Blisko raju” Yulii Lokshiny grupa zamożnych Europejczyków ucieka od własnych lęków, od szczepionek, podatków, widma trzeciej wojny światowej i katastrofy klimatycznej, by w paragwajskim El Paraíso Verde budować sztuczny raj i realizować neokolonialną fantazję o wolności. Zupełnie inne wyobrażenie lepszego życia noszą w sobie bohaterki „Bajecznej maszyny czasu” Elizy Capai – pomysłowe dziewczynki dorastające w brazylijskim interiorze, które między zabawą a dojrzewaniem wierzą jeszcze, że przyszłość może należeć do nich. Z kolei poruszające „Tam, gdzie wracają bociany” Tamary Kotevskiej, najnowszy film reżyserki „Krainy miodu”, powraca do Macedonii, splatając realizm magiczny z opowieścią o znikającym pejzażu, wykluczeniu oraz wspólnym losie ludzi i zwierząt.
Tytuły, które znalazły się w Międzynarodowym Konkursie Dokumentalnym:
- Arktyczny krąg pożądania / The Arctic Circle of Lust, reż. Markku Heikkinen, 97’ Finlandia, Niemcy, Szwecja, 2026
- Bajeczna maszyna czasu / The Fabulous Time Machine, reż. Eliza Capai, 71’, Brazylia, 2026
- Blisko raju / Around Paradise, reż. Yulia Lokshina, 120’ Niemcy 2026
- Cichy potop / Silent Flood, reż. Dmytro Sukholytkyy-Sobchuk, 90’, Ukraina, Niemcy, 2025
- Czerwone latarnie w światłach rampy / Redlight to Limelight, reż. Bipuljit Basu, 100’, Indie, Finlandia, Łotwa, 2025
- Gdyby gołębie zamieniły się w złoto / If Pigeons Turned to Gold, reż. Pepa Lubojacki, 110’, Czechy, Słowacja, 2026
- Holofiction, reż. Michal Kosakowski, 102’, Niemcy, Austria, 2026
- Igrając z Diabłem / Tickling the Devil, reż. Piotr Małecki, Maciej Nabrdalik, 82’, Polska, 2026
- Magic Hour, reż. Marcin Borchardt, 80’, Polska, 2026
- Na zawsze Tristan / Tristan Forever, reż. Tobias Nölle, współreżyser Loran Bonnardot, 90’. Szwajcaria, 2026
- Syntetyczna szczerość / Synthetic Sincerity, reż. Marc Isaacs, 72’, Wielka Brytania, 2025
- Tam, gdzie wracają bociany / The Tale of Silyan, reż. Tamara Kotevska, 80’, Macedonia Północna, USA, 2025
- Zwycięskie pokolenie/ The Winning Generation, reż. Marco de Stefanis, 101’, Królestwo Niderlandów, 2026
Insiderskie karnety na 66. Krakowski Festiwal Filmowy już w sprzedaży!
Krakowski Festiwal Filmowy jest na ekskluzywnej liście wydarzeń filmowych kwalifikujących do Oscara® w kategoriach krótkometrażowych (fabuła, animacja, dokument) oraz pełnometrażowego filmu dokumentalnego, do Europejskiej Nagrody Filmowej w tych samych kategoriach, a także kwalifikuje do nagród BAFTA.
Krakowski Festiwal Filmowy organizowany jest przy wsparciu finansowym Miasta Kraków, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Programu Kreatywna Europa MEDIA oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Współorganizatorem jest Stowarzyszenie Filmowców Polskich.
66. Krakowski Festiwal Filmowy odbędzie się w kinach od 31 maja do 7 czerwca 2026 roku oraz od 5 czerwca do 19 czerwca online na KFF VOD.