Smok Smoków 2020 dla alchemika kina – Pétera Forgácsa

Każdego roku Rada Programowa Krakowskiej Fundacji Filmowej przyznaje nagrodę Smoka Smoków za wyjątkowy wkład w rozwój światowej kinematografii. W trakcie jubileuszowego 60. Krakowskiego Festiwalu Filmowego odbierze ją Péter Forgács – wybitny węgierski dokumentalista i światowej sławy artysta multimedialny.

Niezwykła twórczość Forgácsa opiera się na oryginalnej technice tworzenia filmów z gotowych materiałów nakręconych przez innych autorów. Artysta poświęcił wiele lat na gromadzenie, archiwizowanie, rekonstrukcję i montaż starych, zniszczonych, amatorskich taśm filmowych nadając im nowe znaczenia. Obrazy osadzone w realiach dramatycznych losów Węgier i Europy XX wieku. zdają się przypominać, że historia świata to zbiór historii osobistych zwykłych ludzi. 

Jak alchemicy marzyli o przekształceniu metali nieszlachetnych w złoto, tak Forgács od kilkudziesięciu lat pracowicie wykorzystuje odnajdywane stare taśmy rodzinnych filmów kręconych przez amatorów do tworzenia efektownych filmów montażowych, nadając swym znaleziskom nowe obrazowo-dźwiękowe życie. Poczynając od założenia w Budapeszcie w 1983 roku Prywatnej Fundacji Archiwów Fotograficznych i Filmowych, po kolejne znaleziska w różnych krajach Europy, stał się niekwestionowanym mistrzem własnej oryginalnej formuły found footage” – uzasadnia wybór tegorocznego laureata przewodniczący Rady Programowej, krytyk i teoretyk filmu, prof. Tadeusz Lubelski.

Laureat dotychczas odwiedził Kraków kilkakrotnie i jak podkreśla, jest to jedno z pięciu jego ulubionych miast na świecie. Krakowski Festiwal Filmowy gościł Forgácsa w różnych rolach. Zaledwie dwa lata temu pełnił tu rolę przewodniczącego jury międzynarodowego konkursu filmów dokumentalnych. Z kolei w 1999 roku jego film „Exodus przez Dunaj” został w Krakowie nagrodzony Srebrnym Smokiem i nagrodą FIPRESCI. 

Oficjalne wręczenie nagrody Smoka Smoków odbędzie się 2 czerwca 2020 r. podczas 60. Krakowskiego Festiwalu Filmowego. W programie Festiwalu, w ramach retrospektywy, znajdzie się wiele szczególnych dzieł artysty m.in. „Exodus przez Dunaj”, “„Imigrancki blues – amerykański sen” czy “Miss Universe 1929”.

Widzowie będą mieli również niecodzienną okazję zobaczyć fragmenty audiowizualnej instalacji „Listy do tych co daleko”, którą Forgács przygotował specjalnie na otwarcie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie w 2013 roku. Tradycyjnie także, laureat nagrody Smoka Smoków poprowadzi master class otwarty dla filmowców ale też dla wszystkich miłośników kina dokumentalnego.

Nagroda Smok Smoków, przyznana w tym roku po raz 23, to najwyższe wyróżnienie Rady Programowej Krakowskiej Fundacji Filmowej, organizatora Krakowskiego Festiwalu Filmowego, jako wyraz uznania za wkład w rozwój światowej kinematografii w dziedzinie filmu dokumentalnego i animowanego.

Wśród dotychczasowych laureatów znalazło się wielu znamienitych twórców m.in. Werner Herzog, Priit Pärn, Kazimierz Karabasz, Bohdan Kosiński, Bogdan Dziworski, Allan King, Albert Maysles, Jonas Mekas, Helena Trestíková, Stephen i Timothy Quay, Raoul Servais, Jerzy Kucia czy Paul Driessen.